تبلیغات
- اخبار روز ،متون علمی و ادبی،دانلود،آموزش وبلاگ نویسی و .. - شهرستان جلفا در یک نگاه
ما ســــــــــــعی میكنیم بهترین هــــــــــــــــا را در این جـــــــــــا برایتــــــــان تــــــــدار ك ببینیم

-
-
تاریخ : چهارشنبه 26 مهر 1391
نویسنده : araz

نگاهی گذرا به شهرستان جلفا

شهرستان جلفا به صورت نوار باریكی در مرز شمالی استان با جمهوری های آذربایجان و ارمنستان قرار دارد .
شهرستان كلیبر حدود شرقی آن را می پوشاند و حدود غربی آن قسمتی از مرز مشترك استان آذربایجان غربی است ، شهرستانهای مرند ، ارسباران و اهر در جنوب شهرستان قرار دارند و شهر جلفا مركز این شهرستان در شمال تبریز قرار دارد .
از نظر وسعت جلفا از شهرستانهای كوچك استان به شمار می رود و با 1670 كیلومتر مربع وسعت تنها 3.5 درصد از كل مساحت استان را در بر گرفته است.

موقعیت جغرافیایی، حدود و وسعت شهرستان جلفا

اقلیم کلی شهرستان جلفا نیمه خشک و سرد می باشد و تنها قسمت کوچکی از ارتفاعات فوقانی و حاشیه رود ارس دارای اقلیم خشک و سرد می باشند . مقدار بارش سالیانه 225 تا 400 میلی لیتر می باشد . مقدار متوسط دمای سالیانه 15 درجه سانتی گراد در حاشیه رود ارس تا 5 درجه در ارتفاعات بلند متغیر است . تعداد روزهای یخبندان در جلفا 80 روز می باشد که این مقدار تا 140 روز در مناطق مرتفع تر نیزافزایش می یابد .

شهرستان جلفا در شمال غربی استان آذربایجان شرقی، بین 45 درجه و 17 دقیقه تا 46 درجه و 31 دقیقه طول شرقی و بین 38 درجه و 39 دقیقه تا 39 درجه و 2 دقیقه عرض شمالی بصورت نوار باریكی در مرز شمالی استان واقع شده و از شمال به رودخانه ارس و جمهوریهای نخجوان و ارمنستان و آذربایجان منتهی می شود . وسعت این شهرستان 31/1670 كیلومتر مربع می باشدکه شهرستان كلیبر حدود شرقی و شهرستانهای مرند و اهر نیز همسایگان جنوبی این شهرستان محسوب می‌شوند. 
بطور متوسط عرض این شهرستان 17 كیلومتر، و طول آن 100 كیلومتر است. شهرجلفا مركز این شهرستان در 135 كیلومتری شمال غرب تبریز و 65 كیلومتری شمال شهر مرند قرار دارد. از نظر وسعت جلفا از شهرستانهای كوچك استان به شمار می‌رود و با 31/1670 كیلومتر مربع وسعت تنها 4/3 از كل مساحت استان را در پوشش خود داشته كه از ایـن نظر در رده دوازدهم قرار دارد. .
بخش مركزی شهرستان جلفا، دهستانهای شجاع و ارسی را در بر می‌گیرد. شهر جلفا در محدودة جغرافیائی دهستان شجاع و شهر هادی شهر در محدودة جغرافیائی دهستان ارسی واقع شده‌اند . از نظر تقسیمات سیاسی شهرستان جلفا دارای دو بخش با نامهای بخش مركزی و بخش سیه رود و 5 دهستان با نامهای دیزمار غربی، نوجه مهر، ارسی، داران، شجاع می باشد. براساس آمار سال 1383 تعداد آبادیهای دارای سكنه شهرستان جلفا 73219 آبادی می باشد.

جغرافیای طبیعی شهرستان جلفا

شهر جلفا كه از سال ها پیش دارای ایستگاه سینوپتیك بوده است درارتفاع704متری از سطح دریاهای آزاد واقع شده است و از این نظر در بین شهرهای استان آذربایجان شرقی ( به جز دوشهر بسیار كوچك سیه رود و نوچه مهر كه آن ها نیز درشرق شهرستان جلفا قرارگرفته اند)كمترین ارتفاع را به خود اختصاص داده است. به عبارت دیگر می توان گفت كه شهر جلفا ومنطقة آزاد ارس دراین استان درپست ترین نقطة استان واقع شده است. این موقعیت ارتفاعی درمجموع به رغم آن كه جلفا درشمالی‌ترین ناحیه كشور یعنی درعرض جغرافیایی38 درجه و45 دقیقه قرارگرفته، موجب تعدیل درجه حرارت آن نسبت به نقاط هم عرض آن در آذربایجان شده است. ارتفاع پایین درمجموع موجب افزایش درجه حرارت درشهر جلفا وهمچنین دشت گلفرج نسبت به نواحی كوهستانی پیرامون وبلندناحیه شده است.

منطقه جلفا و ارسباران از نظر گیاهشناسی بطور كلی جزء ناحیه اصلی اروپ - سیبری و بخش فرعی تر آن با نام هیركانین است كه از مغرب تا ارسباران و از مشرق تا جنگل های گلستان ادامه دارد و مساحت آن با درنظر گرفتن جنگل های ارسباران به 3 میلیون هكتار می رسد. این ناحیه در تمام فصول بوسیله باران و برف مشروب می گردد. نوسان حرارت آن زیاد و زمستانش معمولاً سخت و شدید می باشد، هر چند در مجاورت اقیانوس ها و دریاها دارای زمستانی مطبوع تر و معتدل تر است.
جنگل های ارسباران یا قراچه داغ كه در آذربایجانشرقی قرار گرفته است جز جنگل های نیمه مرطوب بوده كه از جامعه بلوطستان و مشتقات آن، با درختان غالب اوری و ممرز تشكیل می شود. پوشش گیاهی در دو طرف رودخانه در ساحلهای ایران و آذربایجان نسبتاً متنوع می باشد. پوشش گیاهی شامل نیزار، بوته زار و در برخی مناطق پوشش درختچه های گز می باشد.

جمعیت

بر اساس نتایج اولیه سرشماری 1385 جمعیت این شهرستان در فاصله سالهای 1375تا 1385 رو به كاهش بوده و به طور متوسط سالانه0.5 درصد از آن كاسته شده است . جمعیت شهری از 31.4 هزار نفر به 35.4 هزار نفر افزایش یافته و جمعیت روستائی از 23.1 هزار نفر به 16.5هزار نفر كاسته شده استكه بخشی از افزایش جمعیت شهری نیز ناشی از تبدیل آبادی سیه رود به شهر است . كاهش جمعیت این شهرستان در عین حال كه می تواند ناشی از كاهش سطح باروری باشد ، همچنان می تواند ناشی از كاهش فعالیتهای گمرگ جلفا نیز به حساب آید كه با تقلیل محسوس آن، حالت یك شهر شركتی از رونق افتاده را ، به شهر جلفا وبه تبع آن به هادی شهر و آبادیهای پیرامونی داده است . از این رو شروع و توسعه فعالیتهای منطقه آزاد تجاری و صنعتی ارس فرصت گرانبهائی برای توسعه ورونق مجدد این منطقه تواند بود .
با صرفنظر كردن از یافته های اولیه سرشماری سال 1385، كه فعلأ از روی آن نمی توان به بحث تفصیلیتری پرداخت ،باید گفت كه در طول مدت 30 سال از 1345 تا 1375، جمعیت شهرها و آبادیهای سال 1375 این شهرستان 2.11 برابر، جمعیت نقاط شهری آن 6.22 برابر و جمعیت نقاط روستائی آن 1.11 برابر شده است. در صورتی كه شهر كنونی جلفا كه در سالهای 1345 و 1355 كه هنوز به شهر تبدیل نشده بود به همان صورت روستا محسوب شود جمعیت شهری در این مدت 8.40 برابر و جمعیت روستائی 1.05 برابر گشته است. این وضع به معنی تغییر سیمای جمعیتی این شهرستان از حالت روستائی (85.5 درصد روستائی) در سال 1345 به حالت شهری (57.6 درصد شهری) در سال 1375 و سرعت شهرنشینی در آن است.




موضوعات مرتبط: كلیاتی از جلفا و ارسباران جلفا و ارسباران ,
آخرین مطالب