تبلیغات
- اخبار روز ،متون علمی و ادبی،دانلود،آموزش وبلاگ نویسی و .. - حمام کردشت یکی از زیباترین حمام های آذربایجان است
ما ســــــــــــعی میكنیم بهترین هــــــــــــــــا را در این جـــــــــــا برایتــــــــان تــــــــدار ك ببینیم

-
-
تاریخ : سه شنبه 25 اسفند 1388
نویسنده : araz

روستای كردشت یا كوردشت در تاریخ جنگهای ایران و روس ، مركز ستاد مرحوم عباس میرزا نائب السلطنه بوده ، كه بالطبع عبور و مرور از رودخانه ارس در این منطقه را موجب می گردیده است . وجود حصار و برجك های دیده بانی از یك وضعیت فوق العاده و استراتژیك در آن زمان حكایت می كند . از سوی دیگر این روستا در سابق حاكم (خلیفه) [اوایل ظهور دولت صفویه گروه خاصی از صوفیان را خلفا می گفتند. در منطقه خود از شاهان صفوی نیابت داشته و به رتق و فتق امور می پرداخته است.] نشین بوده و در عصر صفویه توجه بیشتری از این لحاظ بدان معطوف می شده است.

مرحوم مستوفی قزوینی در گرامی اثر خود یعنی نزهة القلوب ، از این روستا نام برده است . فاصله كردشت تا شهر مكری (مقری) حدود 3 كیلومتر می باشد . گذرگاه این منطقه ، به نام (نوردوز) مورد توافق قرار گرفته است.
  • مجموعه كردشت:
    این مجموعه شامل هشت بنای تاریخی اعم از حمام بزرگ، عمارت، حمام كوچك، مسجد غریب، دیوانخانه، یخچال، قلعه عباس میرزا و ساخلو ( پادگان نظامی ) می باشد.

  • حمام كردشت
    این حمام یكی از زیباترین حمام های آذربایجان است كه با معماری اصیل سنتی در روستای كردشت از توابع جلفا و در كنار رود ارس قرار دارد . این حمام در میان باغ بزرگی ساخته شده ، دارای یك هشتی به صورت هشت ضلعی به ابعاد 3.5 در 3.5 و به ارتفاع 4.3 متر است كه یكی از اضلاع ، درب ورودی و یكی دیگر راه ورود به رختكن یا سربینه است .
Image
گرما خانه فضایی است كه از چهار ستون سنگی هشت بر و دو حوض بزرگ مستطیل شكل و اتاقی با گنبد قیر اندود تشكیل شده است . نور داخل سربینه و گرما خانه به وسیله روزنی كه در نوك گنبد قرار دارد تأمین می شود و گویا بر روی آن روزن ها سنگ های مرمر نازك و ظریفی نصب بود كه نور آفتاب از آن نفوذ می كرد ، و داخل حمام را به طور یكنواخت روشن می كرده و شستشو كنندگان را از نگاه نامحرمان حفظ می نمود.
حمام كردشت بخش های دیگری نیز دارد ، كه بسیار دیدنی و قابل مطالعه است ، این حمام در زمان عباس میرزا نائب السلطنة فتحعلی شاه هنگام جنگ دوم ایران و روس ساخته شد ولی شیوه معماری آن شباهت بسیاری به حمام‌های دوره صفوی دارد.
سربینه حمام نیز هشت ضلعی به اضلاع 3.5 متر و ارتفاع 8.5 متر است و گنبد بزرگ آن بر روی جوز ها و هشت ستون سنگی هشت بر، استوار شده است، همه ستون ها دارای سر ستون های سنگی مقرنس هستند كه به وسیله ملات سرب مذاب به ستون ها وصل شده اند. گنبد سربینه دارای كاربندهای جالب مزین به آهك بریهای زیبا است، سكوهای رخت كن با طاق ضربی پوشیده و در زیر آن كفش كن هایی تعبیه گردیده است.
 منبع :سایت منطقه آزاد

روستای كردشت یا كوردشت در تاریخ جنگهای ایران و روس ، مركز ستاد مرحوم عباس میرزا نائب السلطنه بوده ، كه بالطبع عبور و مرور از رودخانه ارس در این منطقه را موجب می گردیده است . وجود حصار و برجك های دیده بانی از یك وضعیت فوق العاده و استراتژیك در آن زمان حكایت می كند . از سوی دیگر این روستا در سابق حاكم (خلیفه) [اوایل ظهور دولت صفویه گروه خاصی از صوفیان را خلفا می گفتند. در منطقه خود از شاهان صفوی نیابت داشته و به رتق و فتق امور می پرداخته است.] نشین بوده و در عصر صفویه توجه بیشتری از این لحاظ بدان معطوف می شده است.

مرحوم مستوفی قزوینی در گرامی اثر خود یعنی نزهة القلوب ، از این روستا نام برده است . فاصله كردشت تا شهر مكری (مقری) حدود 3 كیلومتر می باشد . گذرگاه این منطقه ، به نام (نوردوز) مورد توافق قرار گرفته است.
  • مجموعه كردشت:
    این مجموعه شامل هشت بنای تاریخی اعم از حمام بزرگ، عمارت، حمام كوچك، مسجد غریب، دیوانخانه، یخچال، قلعه عباس میرزا و ساخلو ( پادگان نظامی ) می باشد.

  • حمام كردشت
    این حمام یكی از زیباترین حمام های آذربایجان است كه با معماری اصیل سنتی در روستای كردشت از توابع جلفا و در كنار رود ارس قرار دارد . این حمام در میان باغ بزرگی ساخته شده ، دارای یك هشتی به صورت هشت ضلعی به ابعاد 3.5 در 3.5 و به ارتفاع 4.3 متر است كه یكی از اضلاع ، درب ورودی و یكی دیگر راه ورود به رختكن یا سربینه است .
Image
گرما خانه فضایی است كه از چهار ستون سنگی هشت بر و دو حوض بزرگ مستطیل شكل و اتاقی با گنبد قیر اندود تشكیل شده است . نور داخل سربینه و گرما خانه به وسیله روزنی كه در نوك گنبد قرار دارد تأمین می شود و گویا بر روی آن روزن ها سنگ های مرمر نازك و ظریفی نصب بود كه نور آفتاب از آن نفوذ می كرد ، و داخل حمام را به طور یكنواخت روشن می كرده و شستشو كنندگان را از نگاه نامحرمان حفظ می نمود.
حمام كردشت بخش های دیگری نیز دارد ، كه بسیار دیدنی و قابل مطالعه است ، این حمام در زمان عباس میرزا نائب السلطنة فتحعلی شاه هنگام جنگ دوم ایران و روس ساخته شد ولی شیوه معماری آن شباهت بسیاری به حمام‌های دوره صفوی دارد.
سربینه حمام نیز هشت ضلعی به اضلاع 3.5 متر و ارتفاع 8.5 متر است و گنبد بزرگ آن بر روی جوز ها و هشت ستون سنگی هشت بر، استوار شده است، همه ستون ها دارای سر ستون های سنگی مقرنس هستند كه به وسیله ملات سرب مذاب به ستون ها وصل شده اند. گنبد سربینه دارای كاربندهای جالب مزین به آهك بریهای زیبا است، سكوهای رخت كن با طاق ضربی پوشیده و در زیر آن كفش كن هایی تعبیه گردیده است.

  • قلعه كردشت
    یكی از قلعه های تاریخی آذربایجان در روستای كردشت در ساحل رود ارس بنا شده است ، ولی به لحاظ ارزش و اهمیت نظامی و تاریخی به خصوص دوران حكومت عباس میرزای قاجار نائب السلطنه فتحعلی شاه در آذربایجان بیشتر مورد توجه بوده است.
Image
  • موقعیت روستای كردشت
    روستای كردشت از بخش ورزقان و شهرستان اهر و دهستان دیزمار غربی واقع شده است . فاصله كردشت تا ورزقان 66 كیلومتر و تا اهر 126 كیلومتر و تا جلفا 70 كیلومتر می باشد ، این روستا در غرب اهر و ورزقان بنا شده است .
    كردشت در درّه بسیار حاصلخیز و زیبایی در ساحل جنوبی ارس بنا شده است و رودخانه مرزی ارس در درّه بسیار عمیق شمال كه با شدت تمام از غرب به شرق جریان دارد .
    كوه های بسیار بلند و صخره ای سرتاسر شمال و جنوب كردشت را فرا گرفته‌اند. بنابر این تنها معبر قابل توجه كنار ارس در این روستا می گذرد ، استقرار این روستا به تبعیت از وضع پستی و بلندی در جهت شرقی - غربی عملی شده است.
    كوه های بلند صخره ای ساحل شمالی ارس در خاك جمهوری آذربایجان واقع است و در سمت جنوب آن در بلندی های كوه های مشرف به روستا یكی از قلعه های تاریخی و نظامی دوره قاجار بنا شده است ، بعلاوه غیر از قلعه تاریخی كردشت حمام تاریخی باارزشی هم بنا شده است .
    آب و هوای كردشت به تبع منطقه ارس کنار،‌ گرم و مرطوب است، تابستان در این منطقه گرم و طولانی و زمستان خنك و ملایم می شود ، و در فصل تابستان گاهی اوقات میزان درجه حرارت به بالاتر از 40 درجة سانتی گراد می‌رسد.

    قلعه نظامی كردشت یكی از قلعه های دوران عباس میرزا نائب السلطنه قاجار استكه در طی مبارزات خود بر علیه تجاوز روسیه تزاری از این قلعه استفاده می‌نمود.
    آنچه به نظر می رسد قبل از استفاده از قلعه كردشت این قلعه نظامی وجود داشته است و بنای آن را به سده های نخستین اسلامی نسبت می دهند.
    قلعه عباس آباد كردشت در سمت چپ جاده كردشت به خروانق در بالای تپه ای صخره ای بنا شده است و در جبهه شمالی این قلعه درب ورودی بنا شده استو در ارتفاعات این قلعه دیواره ها از جنس سنگ و آجر ساخته شده است ، به فاصله معینی نزدیك به یكصدمتر از یكدیگر 6 عدد برج نگهبانی وجود داشته كه اكنون قسمتی از این برجها پابرجاست.
    نظر به اینكه ساحل رود ارس در بخش جنوبی یكی از پایگاه های مهم دفاعی عباس میرزا در مقابل تجاوز روسی ها بود بنابر این قلعة نظامی مزبور مكان مناسبی برای پشتیبانی ارتش ایران در دوران قاجار به شمار می رفت.
    قلعه نظامی عباس آباد كردشت امكان جای دادن سربازان متعدّدی را داشت و برای رفاه و آسایش سربازان مستقر ، همواره آمادة مقابله با قوای مهاجم روسیه بود و بارها از رود ارس گذشته و به ساخلوی ( پادگان ) سربازان روسی شبیخون می زدند.
    وقتی در سال 1243 ه - ق (1841 م ) سپاهیان روس از رود ارس گذشته و جلفا و نخجوان و مرند و اصلاندوز را تصرف كرده و به سوی تبریز روانه شدند قلعه كردشت نیز به دست قوای دشمن سقوط كرد و بعد از تصرف قلعه ، مدتی بعد از آن و در ایام برقراری صلح و متاركه تركمنچای كه بین ایران و روس برقرار شد، قلعه كردشت مدتی مورد استفاده سربازان روسی بود ولی به تدریج با تخلیه آذربایجان از قوای روسی ، قلعه مزبور مورد انهدام و ویرانی قرار گرفت و قسمتی از تاسیسات آن به غارت رفت.
    بعد از اینكه روسها آذربایجان را تخلیه كردند و امور استان را به نیروهای دولتی واگذار كردند این قلعه بارها مورد استفاده امرای محلّی و حكام قره باغ واقع شد و در اواخر دوره قاجار و اوایل حكومت پهلوی این قلعه خاصیت نظامی خود را از دست داد.

    در اینجا لازم است به دلیل اهمیت جنكهای ایران و روس و نقش این قلعه در تاریخ كشور نگاهی كذرا به اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران مابین عهدنامة گلستان(1228ه ق) و عهدنامة تركمنچای(1243ه ق)داشته باشیم .
    به موجب عهدنامة گلستان :
  • الف) ایالات و شهرهای گرجستان ، داغستان ، باكو ، دربند ، شیروان ، قره باغ ، شكی ، گنجه‌ و موقان و قسمت علیای طالش به روسیة تزاری واگذار شد .
  • ب) حق كشتیرانی ایران در دریای مازندران از بین رفت و تسهیلات فراوانی برای بازرگانان روسی در نظر گرفته شد .
  • ج) دولت روسیه متعهد شد كه هر یك از فرزندان فتحعلی شاه كه به ولیعهدی ایران تعیین می گردد ، هرگاه نیاز به كمك دولت روسیه داشته باشد ، كوتاهی ننماید.
    و با توجه به اینكه در آن زمان عباس میرزا ولیعهد ایران بوده این امر به معنای حمایت از ولیعهدی او محسوب می شده و در عمل به معنای باز شدن دست روسیه در سیاست داخلی ایران بوده است.
    در فاصلة زمانی بین انعقاد عهدنامه گلستان تا آغاز دورة دوم جنگهای بین ایران و روسیه فقط چندی آشوبهای داخلی و جنگ ایران علیه عثمانی كه منجر به پیروزی ایران شد ، اتفاق مهمی روی نداد .
    در این فاصله جنایات روسها در مناطق مسلمان نشینی كه از ایران جدا كرده بودند به اوج خود رسیده بود و اخباری كه از آن مناطق به طور مرتب به گوش مردم ایران می رسید كینه فراوانی در دل مردم ایجاد كرده بود ، همچنین فتاوی متعدّدی منجر به وجوب جهاد علیه دشمن اشغالگر و متجاوز كه توسط تعداد زیادی از مراجع و علمای شهرهای مختلف صادر شد و هیجان زیادی در مردم ایجاد كرد و حتی فتوای جهاد علما در رساله ای به نام جهادیه جمع آوری و در میان مردم انتشار یافت و شور فراوانی در مردم برای مبارزه ایجاد شد. در متن معاهدة گلستان حدود مرزی بین دو كشور مشخص نشده بود ، بنابراین روسها به قسمتی از اراضی مرزی در نزدیكی ایروان به مرتع ایلات ایرانی به شمار می رفت تجاوز كردند و نظیر این تجاوزات را در نقاط دیگر نیز به وجود آوردند كه با دخالت و مذاكرات عباس میرزا تا حدودی از تشنّجات كاسته شد.
    در این میان جمعی از روحانیون و علمای اسلام كه به جهاد با دشمن اشاره داشتند به همراه گروه هایی از مردم عراق ، اصفهان و تهران به مقصد جهاد به طرف آذربایجان حركت كردند ، و شاه ایران سفیر روسیه را كه عازم دربار ایران بود نپذیرفت و با هجوم سپاه عباس میرزا غافلگیر شدند . سپاه ایران توانست برخی از نقاط اشغال شده را آزاد سازد ولی به دلیل بی كفایتی دولتمردان و ضعف بنیه نظامی عباس میرزا و خیانت برخی حكمرانان چندان دوام نیاورد .
    با شروع جنگ مردم باكو ، شكی و شروان شورش كردند و اهالی داغستان دست به قتل عام روسها زدند و تقریبا زمینه لشكركشی و پیشروی سپاه ایران آماده شد. عباس میرزا پس از تسخیر قلعه شوشی خود را به تفلیس رساند و در طول محاصرة تفلیس روسها توانستند نیروی فراوانی جمع آوری كنند . در این زمان جنگهای بین روسیه و عثمانی به پایان رسید و نیروهای تازه نفس روسی به فرماندهی پاسكوویچ (Paskovich ) عازم ایران گردیدند ، سرانجام روسها در سال 1242 ه-ق سپاه ایران را شكست دادند و عباس میرزا به طرف گنجه عقب نشینی كرد ، اما پاسكوویچ پیش از عباس میرزا در گنجه اردو زده بود ، در این محل بنا به دلایل سیاسی و خیانت آصف الدوله صدر اعظم ایران ،‌سپاه عباس میرزا شكست سختی خورده و منهدم گردید.
    گنجه و ایروان تسخیر شد و پاسكوویچ با تسخیر قلعه عباس آباد كردشت واقع در شمال ارس به طرف آذربایجان حركت كرد و هدف بعدی او تسخیر خوی ، مرند و تبریز بود و بدین سان تبریز به آسانی به دست روسها افتاد و غارت گردید.
    عباس میرزا كه سعی می كرد در ناحیه تركمنچای جلوی پاسكوویچ را بگیرد دوباره شكست خورد و تقاضای صلح كرد.
    معاهدة تركمنچای در 5 شعبان 1242 ه-ق بسته شد .
    مفاد آن عبارت بودند از :
    • الف) واگذاری خانات ایروان و نخجوان به دولت روسیه و تخلیه طالش و موقان از سپاه ایران .
    • ب) پرداخت 10 كرور تومان (معادل 5 میلیون تومان ) به روسیه به عنوان غرامت جنگی .
    • ج) اجازه عبور و مرور آزاد كشتیهای تجاری روس در دریای مازندران و در امتداد سواحل آن .
    • د) انعقاد یك عهدنامه تجاری بین ایران و روسیه و حق اعزام كنسول و نمایندگان تجاری به هر منطقه كه روسها لازم بدانند .
    • و) حمایت از ولیعهدی عباس میرزا و كوشش در به سلطنت رساندن وی پس از مرگ شاه .
    • ه) استرداد اسرای طرفین و اعطای حق قضاوت كاپیتولاسیون به روسیه .

و رود مرزی ارس به عنوان مرز دو كشور قلمداد گردید و قلعه عباس آباد كردشت به عنوان پایگاه نظامی مورد استفاده نیروهای روسی قرار گرفت . عباس میرزا در دهم جمادی الثانی سال 1249 هجری قمری وفات یافت .




موضوعات مرتبط: كلیاتی از جلفا و ارسباران جلفا و ارسباران ,
آخرین مطالب